Το αιώνιο θετικό «Όχι» της Φιλιώς Χαϊδεμένου

«Θυμάμαι τον πρώτο άντρα που σκοτώθηκε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο – τον έλεγαν Διάκο».

Στις 28 Οκτωβρίου του 1899 γεννιόταν στα Βουρλά της Σμύρνης η Φιλιώ Χαϊδεμένου, η γυναίκα που έμελλε να γίνει η κιβωτός της μνήμης του μικρασιατικού Ελληνισμού. Το πώς και γιατί συνέβη αυτό, το αποκάλυψε μιλώντας, πριν από δύο χρόνια, σε ένα αφιέρωμα του ραδιοσταθμού Σκάι για την Καταστροφή:

Φεύγοντας, όταν μπήκα στο πλοίο καταρρακωμένη, γύρισα και είδα την πατρίδα μου να καίγεται. […] Και, έκανα εκείνη τη στιγμή έναν όρκο: «Δε θα σε ξεχάσω ποτέ. Θα μπορέσω να κάνω κάτι, για να το μάθει η υφήλιος, αυτή την καταστροφή που έγινε, και με χιλιάδες χρόνια να φαίνεται και ν’ ακούγεται τι έγινε και τι είδα».

Και, πράγματι, το έκανε: με το Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού που ίδρυσε, με το βιβλίο της Τρεις αιώνες, μια ζωή, με την ανεξάντλητη προθυμία της να διηγείται το δράμα, το μεγαλείο αλλά και τις μελανές στιγμές του Ελληνισμού που η ίδια βίωσε, άφησε στους αιώνες μιαν ανεξίτηλη παρακαταθήκη μνήμης και σοφίας για όλους τους ανθρώπους.

Η παράβαση του όρκου, όταν αυτός αφορά κάτι σπουδαίο
και αγαθό, επισύρει τον θάνατο·
η τήρησή του εξασφαλίζει τη μακροημέρευση.

Για την ίδια, το έργο αυτό υπήρξε ο σκοπός της ζωής της, ο αποχρών λόγος για να διατηρείται ζωντανή: ήταν ακριβώς αυτή η αδήριτη ανάγκη να ολοκληρώσει το σπουδαίο και αγαθό έργο της, η αιτία που έφτασε τα 108 χρόνια. Κι αφού είδε τον πρωθυπουργό να εγκαινιάζει το Μουσείο, στις 2 Απριλίου 2007, ένιωσε ότι πλέον τα είχε καταφέρει στην εντέλεια, και μετά από δύο μήνες πέταξε στους ουρανούς.

Τολμώ να πω ότι αυτό είναι το μεγαλύτερο δίδαγμα που μας άφησε: το πραγματικό μυστικό της ζωής, όπως πολύ εύστοχα το χαρακτήρισε η Κ. Κατσαβού, η οποία της είχε πάρει μία από τις τελευταίες συνεντεύξεις της. Είναι το μυστικό από το οποίο, φευ!, ο παρανοϊκός τρόπος της σύγχρονης ζωής και η τυφλή μηχανοκρατούμενη ιατρική μάς απομακρύνουν ολοένα και περισσότερο…

Η Φιλιώ Χαϊδεμένου έδωσε όλον αυτόν τον τιτάνιο αγώνα για τη διατήρηση της μνήμης διότι εγνώριζε ότι χωρίς αυτήν, η ζωή είναι αδύνατη. Το πρώτιστο μέλημά της ήταν η ίδια η ζωή. Το μαρτυρούν, άλλωστε, τα λόγια της:

Εκείνο που δεν ξεχνώ ποτέ, ήταν όταν είδα, τρέχοντας, το θάνατο με τη ζωή να παλεύει. Τι ήταν αυτό; Ήταν μια νέα γυναίκα, μια μάνα ξαπλωμένη, με αίματα… έτσι… στεγνά ξερά επάνω της, και ένα μωρό, στη θηλή του στήθους της, να τη δαγκώνει και να τινάζει χέρια και πόδια και να ζητάει τη ζωή από την πεθαμένη.

Ας αφουγκραστούμε ετούτη την αμόλυντη γυναικεία σοφία, για να χαλιναγωγήσουμε, επιτέλους, την αφηνιασμένη ανδρική μωρία που μας πηγαίνει ολόισια κατά τον γκρεμό…


Τις θερμές μου ευχαριστίες στον Άρη Τσιμογιάννη για αυτό το εξαιρετικό βίντεο.

Advertisements

Ετικέτες: ,

6 Σχόλια to “Το αιώνιο θετικό «Όχι» της Φιλιώς Χαϊδεμένου”

  1. ΕΡΟΕΣΣΑ Says:

    ΠΟΛΥ ΟΜΟΡΦΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΑΣ, ΩΡΑΙΟΤΑΤΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ ΜΟΥ
    ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ!

  2. Αϊάσανθος Ίων Says:

    Καλησπέρα, και σε ευχαριστώ πολύ!
    Όπως θα κατάλαβες από το κείμενό μου, στόχος μου είναι να συμβάλω στη διαμόρφωση μιας διαφορετικής, ανθρώπινης νοοτροπίας και στάσης ζωής. Θα ήμουν ευτυχής εάν επιθυμούσες να συμπορευτούμε σε αυτή την προσπάθεια.
    Πρόσθεσα στο σχόλιό σου το σύνδεσμο για τη δική σου ανάρτηση, καθώς και για το προφίλ σου.

  3. ΕΡΟΕΣΣΑ Says:

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ!

  4. hackaday Says:

    Έχω αγοράσει το βιβλίο της Φιλιώς Χαϊδεμένου και το έχω διαβάσει μέσα σε λίγες ώρες και ειλικρινά δεν έχω διαβάσει πιο αντικειμενική μαρτυρία όσον αφορά τη Μικρασιατική καταστροφή. Όντως το έργο της είναι μεγάλο και ανεκτίμητο. Καταπληκτικό το άρθρο σου. Συγχαρητήρια!

  5. Αϊάσανθος Ίων Says:

    @hackaday:
    Σε ευχαριστώ θερμά. Δεν ξέρεις πόσο κουράγιο μού έδωσες!
    Θέλω να πιστεύω ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε μία σοβαρή και γόνιμη επικοινωνία.

  6. hackaday Says:

    Αυτό εννοείται Ίωνα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: